Abdestte Bile İsrafı Yasaklayan İslam Dinini Güzelliklerini

Soru: 178636

Su yönetimi ve mühendislik alanında okuyan bir öğrenciyim. Suyun yanlış kullanımını, örneğin: abdest alırken çok fazla su israfına neden olması gibi problemleri nasıl ve hangi yöntemlerle çözülebileceğini öğrenmek istiyorum.

Cevap metni

Allah'a hamd olsun, Resûlullah’a salât ve selam olsun.

İslam'ın güzelliklerini sergilemek ve yüceliğini göstermek gerekir. İslam'ın kural ve hükümlerine uyularak da elde edilir.

Bir kimse, ilk bakışta kendisine İslam’da yanlış bir şey gibi görünen, ancak daha dikkatli incelendiğinde ve amaçları ve sonuçları üzerinde düşünüldüğünde bunun tam tersi olduğu ortaya çıkar.

İslam'ın temizlik ve abdestte su tasarrufu konusundaki hassasiyeti iki açıdan ele alınabilir:

Birincisi:

Beden ve kalbin temizlenmesi ve arındırılması konusundaki teşviğidir. Bir mümin her namaz için abdest alarak günde beş kez günahlarından arınır. Eğer bir mümin beş kez abdest alır ve aynı organı üç kez yıkarsa, bundan daha iyi bir temizlik yoktur.

Abdullah el-Sunabihi (r.a.)'den şöyle rivayet etmiştir: Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdular ki: “Mümin bir kimse abdest alırken mazmaza edince (ağzını suyla çalkalayınca) ağzından günahları çıkar. Burnunu yıkayınca da burnundan günahları çıkar. Yüzünü yıkayınca, yüzünden ve hatta göz kapaklarının altından günahları çıkar. Ellerini yıkadığı vakit ellerinden günahları dökülür çıkar. Başını mesh edince başından, hatta kulaklarından günahları çıkar. Ayaklarını yıkayınca da ayaklarından, hatta ayak tırnaklarının altından günahları çıkar. Daha sonra mescide gidip namaz kılışı ecrini ve günahların affını arttırır.” (Nesai 103) Elbani, Sahih en-Nesai’de sahih olduğunu belirtilmiştir.)

Nebi s.a.v abdest ve namaz yoluyla günahlardan arınma hakkında konuşurken kir ve pislikten arınmaya şu sözüyle işaret etmiştir: “Sizden birinizin kapısının önünden günde beş kez yıkandığı bir nehir aksa, ne dersiniz bu yıkanma onun üzerinde bir kir bırakır mı?" diye sordu. Ashâb-ı kiram, "Kirden eser bırakmaz" diye cevap verdi. Bunun üzerine Nebi s.a.v şöyle buyurdu: "Beş vakit namaz da böyledir. Onlar sayesinde Allah, günahları affeder." (Buhari 528, Müslim 667)

Nebi s.a.v ne güzel bir örnek vermiştir. Bu örnekle insanın abdest ve namazla günahlardan nasıl arındığını ayrıca su ile kirden temizlenmenin faziletini göstermiştir.

İkincisi:

Taharette su kullanırken tasarruflu olup ve israf etmemek: Bu konuyu, İslam’ın tasarruf çağrısı yapması, tüketimi ölçülü hale getirmesi ve her şeyde israf ve savurganlıktan kaçınması açısından ele alınabilir. Abdest için su tasarrufu hakkında konuşurken İslam' da çıkış noktamız, bize her şeyde ölçülü olmamızı ve abdest de dahil olmak üzere hiçbir şeyde aşırıya kaçmamamızı emretmesidir.

Şeyh İbn Baz r.h şöyle dedi:

Yüce Allah; yüce kitabında israf ve savurganlıktan söz eden, bunları yasaklayan ve yeme, içme ve diğer harcamalarında ölçülü ve dürüst davrananları öven ayetler indirmiştir.

İslam’da ne israf ne de savurganlık ne cimrilik ne de tutuculuk ne aşırılık vardır. Allah her şeyde dengeli olmayı emretmiştir. Allah’ın yasakladığı hususlardan biri de aşırılıktır. Nitekim kullar aşırılıktan menedilmiştir: Nebi sallallahu aleyhi ve sellem şöyle dedi “Ey insanlar! Dinde aşırılıktan sakının. Çünkü sizden öncekileri helâk eden husus dinde aşırılıktır.”  Yüce Allah buyuruyor: (Ey Ehl-i kitap! Dininizde aşırı gitmeyin). (Nisa/171). Allah'ın onlar için koyduğu yasak bizim için de bir yasaktır. Abartmak ve aşırılık da yasaklanmıştır. Ancak farzları yerine getirmek, yasaklardan kaçınmak ve abartıya ya da aşırılığa kaçmadan iyi işler yapmak için acele etmek gerekir.

“Ğulu/aşırılık şudur”: Allah'ın emrettiği şeyleri olması gerekenden daha fazla yapmaktır. Örneğin, ellerini ve ayaklarını üç kez yıkamakla yetinmeyip üstüne bir o kadar daha ekleyen ve suyu israf etmesi Allah’ın emrettiği şeylerde aşırıya kaçmaktır. Ezanda da bu böyledir. Kamette de bu böyledir. Oruçta da bu böyledir.

Şeriatın emrettiği şeyleri olması gerekenden fazla yapmak aşırılık, ifrat ve bid'attır. Namazı eksik ve kusurlu kılmaya aşırılık ve yetersizlik denir. Aynı şekilde, infakta da ne savurganlık ne de israf ne cimrilik ne de pintilik vardır. Ama bu ikisi arasında en iyisi, Yüce Allah'ın da buyurduğu gibi orta yoldur: “Böylece biz sizi, insanlara şahid (ve örnek) olmanız için orta (vasat) bir ümmet kıldık” Şeriat her konuda orta yolu bulmak, abartmamak, aşırı tepki vermemek ve sert olmamayı emreder. Yüce Allah buyuruyor: “Ey Âdemoğulları! Her namaz kılacağınızda süsünüzü takını/güzelce giyinin, yiyin için fakat israf etmeyin. Çünkü Allah israf edenleri sevmez” (Araf/31). Allah (c.c.) avreti örtmesi ve daha birçok güzelliği barındırdığı için ziynetlerini yanlarına almalarını emretmiştir. Sonra şöyle buyurdu: “Ve takva elbisesi daha hayırlıdır.” Takva elbisesi: Allah'a iman demektir. Allah'tan korkmak: Allah’a itaat etmek, O'nu hoşnut eden şeylere uymak ve yasaklarından kaçınmak, işte bu en yüce giysidir ve bu giysi takva giysisidir.

Sonra Yüce Allah şöyle buyurdu: “Yiyin, için! Fakat israf etmeyin” Allah yiyip içmeyi sağlık, esenlik ve bünyenin sağlamlığı için gerekli olduğu için emretmiştir. Çünkü yiyip içmemek ölüme yol açar ki bu caiz değildir. Sağlığı korumak için gerektiği kadar yiyip içmek gerekir. Bir kişi sağlığını korumak ve sağlık durumunu muhafaza etmek için bu konuda ölçülü olmalıdır. Oburluğa, hastalıklara ve çeşitli ağrı ve sızılara yol açacak şekilde aşırıya kaçmamak gerekir. Aynı şekilde sağlığına zarar verecek şekilde yiyip içmeyi kısmamak gerekir. Asıl olan bu konuda doğru olan ölçülü olmaktır.  Bundan dolayı Allah şöyle buyurmuştur: “İsraf etmeyin”.

Her şeydeki bu savurganlık bu yaşamın felaketlerinden biridir. Mümin erkekler ve mümin kadınlar tüm işlerinde ölçülü davranırlar. (Mecmu' el Fetava İbn Baz 4/109-112).

Allah'ın Müslümanlara abdest alırken nasıl tutumlu olmalarını emrettiğini fark etmişsinizdir. Allah bunu emrediyorsa, her şeyde tutumlu olmayı da emretmektedir. Allah bunu emrediyorsa, her gün ve gece beş kez abdest almayı ve her abdestte organı üç kez yıkamayı da emreder.

Şeriatın güzellikleri gören tüm gözler için aşikârdır: Öyle ki hem iç hem de dış olarak hiçbir şeyin daha temiz olmayacağı şekilde temizliği emreder.  Bu emir ve teşvikle birlikte tasarruf etmeyi ve israf etmemeyi emreder.

Allah'tan size başarı ve hidayet vermesini diliyoruz.

En iyisini Allah bilir.

Kaynaklar

Kaynak

İslam Soru-Cevap Sitesi

at email

e-posta hizmetine katılım

İslam Soru-Cevap e-posta bültenine abone olunuz.

phone

İslam Soru -Cevap Uygulaması

İçeriğe daha hızlı erişim ve çevrimdışı tarama için

download iosdownload android